विधा÷क्षेत्र ः धार्मिक÷सामाजिक सेवा÷सर्वोत्कृष्ट पुराणवाचन
जन्म ः २०११ जेठ ३२;
ज.स्थान ः बगुवा, गोरखा;
बा ः कृष्णप्रसाद;
आमा ः लक्ष्मीकुमारी;
शिक्षा ः शास्त्री (२०३५);
विवाह: ३ विवाह, जेठी— उमा खनाल, माइला— जयलक्ष्मी न्यौपाने, कान्छी— मालती;
सन्तान ः ४ छोरा (छोराहरूमध्ये वाचनप्रवीण, दीनबन्धु पोखरेल), २ छोरी ।
व्यक्तित्व ः जनस्तरबाट ‘वाचन शिरोमणि’ को सम्मान पाएका नारायणप्रसाद पोखरेल संस्कृत साहित्यका धुरन्धर विद्वान् मानिन्छन् । उनका छोरा दीनबन्धु पनि पुराण वाचनमा बाबुकै प्रतिलिपि मानिन्छन् । विगतको माओवादी द्वन्द्वमा विद्रोहीद्वारा हत्या गरिए भनिएका पोखरेल पूर्वप्रम डा. बाबुराम भट्टराई तथा पूर्वमन्त्री डा.उपेन्द्र देवकोटाका सहपाठी हुन् । नेपालमा हिन्दू धर्मका शीषर्थ पुराणवाचक पोखरेललाई ‘प्रथम धार्मिक शहीद’ का रूपमा पनि चिनिन्छ । सामाजिक समानताका पक्षपाती पोखरेल जातीय विभेद विरुद्ध धार्मिक क्रान्ति गर्ने महान् व्यक्तिका रूपमा सुपरिचित छन् । धार्मिक प्रवचन यज्ञ, महायज्ञबाट सङ्कलित रकमलाई यिनले समाजसेवाका निम्ति खर्च गरेका थिए । एक हजार एक सय बत्तीस स्थानमा अस्पताल, क्याम्पस, विद्यालय, खानेपानी, मन्दिर, बाटो, पुल, वृद्धाश्रम, सार्वजनिक भवन आदि निर्माण गरेर यिनले सामाजिक, धार्मिक, शैक्षिक र स्वास्थ्यसेवासँग सम्बन्धित समाज कल्याणका कार्य गरेका छन् । हिन्दूधर्मका पक्षपाती पोख्रेल राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका धार्मिक सङ्घसंस्थामा आबद्ध थिए ।
कोकिलको जस्तो स्वर अनि त्यसमा पनि मृदुभाषी पोखरेल अत्यन्तै आकर्षक शारीरिक बनोट भएका थिए । व्यासनमा बसेर पुराण वाचन गर्दा अधिकांश महिलाहरू हुरुक्के हुन्थे रे । सकरात्मक सोच भएका यी पण्डितको हत्या नभएको हुँदो हो त आजसम्म थुप्रै हजारौँ सङ्घसंस्थाहरूले ठूलो सहयोग पाउने थिए ।
सेवा ः पुराण वाचन, नेरासका सदस्य (२०४४), महासङ्घको अध्यक्ष (२०५७), धार्मिक प्रवचन, यज्ञ महायज्ञबाट आएको रूपैयाँ सङ्कलन गरी समाज कल्याणमा लगाएका, १६ हजार १ सय ३२ स्थानमा अस्पताल, क्याम्पस, विद्यालय, खानेपानी, मन्दिर, बाटो, पुल, वृद्धाश्रम, सामुदायिक भवन आदि निर्माण गरेका; सम्मान÷पुरस्कार ः वाचनशिरोमणिको उपाधि (नेता गणेशमान सिंहद्वारा); संलग्नता ः अध्यक्ष– विश्व हिन्दू महासङ्घ (२०५७) नेपाल राष्ट्रिय समिति (२०५७), अध्यक्ष— सवधर्मसेवा समिति, केन्द्रीय अध्यक्ष— पं.छविलाल पोखरेल स्मृति प्रतिष्ठान; परलोक ः गोलीहानी हत्या गरिएको, २०६२÷२०६३ ? वैशाख २३, अज्ञात हत्यारा समूहले, रूपन्देही, अन्तिम संस्कार पशुपति आर्यघाटमा; परलोकपछि सम्मान ः वृत्तचित्र निर्माण, वाचनशिरोमणि पं. नारायणप्रसाद पोखरेल स्मृति प्रतिष्ठान स्थापना (२०६४÷६÷२३) ।
स्रोत ः युगान्त स्मारिका (२०६८)÷गौरी (६–८), पृ.१७÷ कान्तिपुर २०५९÷१०÷३÷कान्तिपुर २०६२ वैशाख २५, विनोद त्रिपाठी÷ॐ कार वाणी, २०६६, २ ४–९, पृ.२१÷नेपालका चर्चित हत्या, पृ.७७, मोहनी मोक्तान÷विभिन्न पत्रपत्रिकाबाट ।
Comments
Post a Comment